29 08-2022

Ile jest ważne szkolenie BHP dla pracowników

Do podstawowych obowiązków pracodawcy względem zatrudnionego zespołu należy m.in. ochrona zdrowia oraz życia pracowników. Musi on zapewnić nie tylko bezpieczne, ale też higieniczne warunki pracy. Oznacza to jednocześnie, iż pracodawca ma obowiązek zorganizować odpowiednie szkolenie BHP.

Jest to niezwykle istotny element pracy, niezależnie od zajmowanego stanowiska, ponieważ na każdym z nich – nawet w pracy biurowej – występują określone zagrożenia. W biurze będą to m.in. długotrwała praca przy monitorze ekranowym, nieprawidłowa ergonomia stanowiska czy ryzyko pożaru instalacji elektrycznej. Na produkcji zagrożenia mają często charakter mechaniczny, chemiczny lub związany z obsługą maszyn. W związku z tym warto jednoznacznie wyjaśnić kluczowe kwestie dotyczące organizacji, ważności, kosztów i odpowiedzialności za szkolenia BHP.

Z tego artykułu dowiesz się m.in.:

ile jest ważne szkolenie BHP,
ile trwa szkolenie BHP,
ile kosztuje szkolenie BHP dla jednego pracownika,
kto może je przeprowadzić i jakie grożą konsekwencje za jego brak.

Na czym polega szkolenie BHP i ile jest ważne?

Szkolenie BHP dla pracodawców jest niezwykle ważne, o czym musi pamiętać zarówno sam pracodawca, jak i jego pracownicy. Chodzi przecież bowiem o bezpieczeństwo, zdrowie, a nawet życie.

Szkolenie BHP polega na przekazaniu pracownikowi wiedzy i umiejętności niezbędnych do bezpiecznego wykonywania pracy na określonym stanowisku. Obejmuje ono zarówno znajomość przepisów, jak i praktyczne zasady postępowania w sytuacjach zagrożenia. Co istotne, każde szkolenie musi odbywać się w godzinach pracy oraz na koszt pracodawcy - pracownik nie może ponosić żadnych wydatków z tego tytułu.

Ważność szkolenia nie jest jednolita i zależy od jego rodzaju oraz zajmowanego stanowiska. Inne zasady dotyczą szkolenia wstępnego, a inne okresowego. Szczegółowe terminy i częstotliwość zostaną wyjaśnione w dalszej części artykułu.

Co to jest szkolenie BHP

Szkolenie BHP dla pracownika to nic innego, jak przekazanie wiedzy dotyczącej zasad i norm bezpieczeństwa oraz higieny pracy na danym stanowisku. Wszystko po to, by możliwie najbardziej chronić człowieka oraz jego zdrowie. Jego celem jest minimalizowanie ryzyka wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Podczas szkolenia omawiane są zagrożenia wynikające z użytkowania maszyn, narzędzi i urządzeń, ale także kwestie organizacyjne, takie jak prawidłowe oświetlenie, temperatura czy organizacja przestrzeni roboczej.

Dodatkowo przepisy BHP odnoszą się też do podstawowych standardów ochrony pracy. To właśnie owe akty wskazują m.in. jak powinno wyglądać oświetlenie w miejscu pracy czy temperatura w miejscu pracy. Podczas szkolenia na pewno dowiesz się też, jak w danym przedsiębiorstwie działają kamery w biurze.

Szkolenie wstępne BHP

Szkolenie wstępne BHP musi odbyć się w pierwszym dniu pracy, przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania obowiązków. Niedopuszczalne jest rozpoczęcie pracy bez wcześniejszego odbycia instruktażu. Szkolenie wstępne składa się z dwóch części: instruktażu ogólnego oraz stanowiskowego.

Instruktaż ogólny obejmuje podstawowe przepisy BHP, regulamin pracy, zasady ochrony przeciwpożarowej oraz udzielania pierwszej pomocy. Następnie przeprowadzany jest instruktaż stanowiskowy, który koncentruje się na konkretnych zagrożeniach związanych z danym stanowiskiem pracy i sposobach ich eliminowania.

Instruktaż stanowiskowy powinien trwać co najmniej 8 godzin lekcyjnych w przypadku większości stanowisk, natomiast dla pracowników administracyjno-biurowych minimalny czas wynosi 2 godziny lekcyjne. Po zakończeniu szkolenia pracownik potwierdza jego odbycie podpisem na odpowiednim dokumencie tzw. karcie szkoleniowej, która trafia do akt osobowych.

Ważność szkolenia wstępnego wynosi 12 miesięcy. W przypadku osób kierujących pracownikami pierwsze szkolenie okresowe musi odbyć się w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy.

Szkolenie okresowe BHP

Szkolenie okresowe BHP ma na celu aktualizację wiedzy oraz jej ugruntowanie w kontekście zmieniających się przepisów, technologii i warunków pracy. Jest ono obowiązkowe i kończy się egzaminem sprawdzającym poziom przyswojenia materiału. Po jego zdaniu pracownik otrzymuje stosowne zaświadczenie.

Częstotliwość szkolenia okresowego zależy od stanowiska oraz kategorii ryzyka w danym zakładzie pracy. Warto podkreślić, że istnieje wyjątek: obowiązek szkolenia okresowego nie dotyczy pracowników administracyjno-biurowych zatrudnionych w firmach zakwalifikowanych do niskiej (trzeciej) kategorii ryzyka. Kategoria ta wynika z oceny ryzyka zawodowego przeprowadzonej w przedsiębiorstwie.

Co ile lat robi się szkolenie BHP?

Pytanie, które chyba jest najczęściej zadawane, brzmi Co ile lat trzeba zrobić szkolenie BHP. No cóż - zaświadczenia o zdaniu konkretnego egzaminu po szkoleniu BHP posiadają określoną ważność. Jest ona w głównej mierze zależna od zajmowanego stanowiska pracy. Szkolenie BHP jest ważne do 12 miesięcy, jednak osoby, które świadczą kierownicze stanowiska, szkolenia wstępne muszą powtarzać dokładnie co 6 miesięcy.

Dodatkowo, zgodnie z prawem, szkolenia okresowe należy wykonać co 3 lata w kontekście kadry robotniczej, co 5 lat, jeśli chodzi o kierowników, przedsiębiorców, pracowników inżynieryjno-technicznych oraz osób służby BHP. Szkolenia okresowe co 6 lat z kolei dotyczą pracowników administracyjno-biurowych.

Ile trwa szkolenie BHP?

Instruktaż ogólny w ramach szkolenia wstępnego trwa minimum 3 godziny lekcyjne (czyli 2 godziny i 15 minut zegarowych). Instruktaż stanowiskowy trwa co do zasady minimum 8 godzin lekcyjnych, z wyjątkiem pracowników administracyjno-biurowych, dla których minimalny czas wynosi 2 godziny lekcyjne.

Szkolenia okresowe mają różny wymiar godzinowy w zależności od grupy zawodowej. Dla pracowników inżynieryjno-technicznych przewidziano minimum 16 godzin lekcyjnych, a dla służby BHP – 32 godziny lekcyjne.

Umowa zlecenie a szkolenie BHP

Nieco skomplikowaną kwestią jest umowa zlecenie a szkolenie BHP. Departament Głównego Inspektora Pracy w jednym ze swoich orzeczeń jasno wskazuje, iż obowiązek szkolenia BHP na umowie zlecenie zależy od rodzaju i warunków wykonywanej pracy. Niemniej jednak z drugiej strony przepisy Kodeksu pracy mówią, że pracodawca, który zatrudnia pracowników na etacie ma obowiązek zapewnić im bezpieczne oraz higieniczne warunki pracy, organizując przy tym m.in. właśnie szkolenie BHP. Podobnie jest przecież z osobami pracującymi na umowie zlecenie. W związku z tym szkolenie BHP powinno być obowiązkowe dla każdego pracownika, który podjął pracę z konkretnym przedsiębiorstwie.

Jeżeli zleceniobiorca wykonuje pracę w warunkach, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia, podmiot zlecający powinien zapewnić mu odpowiednie przeszkolenie. W praktyce, dla zapewnienia bezpieczeństwa i ograniczenia ryzyka odpowiedzialności, szkolenia BHP organizowane są również dla osób współpracujących na podstawie umów cywilnoprawnych.

Co wchodzi w skład pełnego programu szkolenia BHP?

Pełny program szkolenia BHP obejmuje nie tylko ogólne omówienie przepisów, ale również elementy praktyczne. Zakres tematyczny musi zawierać zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej, procedury ochrony przeciwpożarowej (PPOŻ) oraz zasady ewakuacji z budynku w sytuacji zagrożenia.

Pracownik powinien zostać zapoznany z oceną ryzyka zawodowego na swoim stanowisku pracy. Obejmuje to identyfikację czynników szkodliwych, czynników uciążliwych oraz czynników niebezpiecznych występujących w środowisku pracy. Istotne jest także omówienie zasad ergonomii pracy oraz prawidłowego stosowania środków ochrony indywidualnej, takich jak kaski, rękawice, okulary ochronne czy odzież robocza.

Dostępne metody i podmioty prowadzące szkolenia

Szkolenia BHP mogą być realizowane w formie stacjonarnej lub jako szkolenie online. Dopuszczalne są m.in. e-learning oraz samokształcenie kierowane, jednak forma zdalna nie może być stosowana w przypadku pracowników na stanowiskach robotniczych, gdzie wymagany jest bezpośredni instruktaż praktyczny.

Szkolenie może prowadzić pracodawca (o ile posiada odpowiednie kwalifikacje i ukończone wymagane szkolenia), pracownik służby BHP lub zewnętrzne jednostki organizacyjne specjalizujące się w prowadzeniu szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

Częstotliwość szkoleń a kategoria ryzyka zawodowego

Częstotliwość szkoleń okresowych jest ściśle powiązana z oceną ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie. Im wyższa kategoria ryzyka, tym częstsze obowiązki szkoleniowe. Prace szczególnie niebezpieczne takie jak prace na wysokości, przy urządzeniach pod napięciem czy z użyciem substancji chemicznych wymagają odnawiania szkolenia co roku.

W przypadku pracowników administracyjno-biurowych zatrudnionych w zakładach o niskiej kategorii ryzyka możliwe jest zwolnienie z obowiązku szkolenia okresowego. Decydujące znaczenie ma tu formalna kwalifikacja działalności do określonej kategorii ryzyka oraz wyniki oceny ryzyka zawodowego.

Koszty, kary i odpowiedzialność za szkolenie BHP

Zgodnie z przepisami, cały koszt pracodawcy związany ze szkoleniem BHP obejmuje organizację, materiały szkoleniowe oraz czas pracy pracownika przeznaczony na udział w szkoleniu. Pracownik nie może być obciążany żadnymi opłatami.

Brak zapewnienia obowiązkowych szkoleń może skutkować poważnymi konsekwencjami. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) ma prawo nałożyć na pracodawcę grzywnę w wysokości od 1 000 zł do 30 000 zł. Jest to realna kara finansowa, szczególnie w przypadku kontroli po wypadku przy pracy.

Również pracownik ponosi odpowiedzialność. Odmowa udziału w szkoleniu jest niedopuszczalna i może skutkować karą porządkową, a w skrajnych przypadkach nawet rozwiązaniem umowy o pracę.

Czy szkolenie BHP jest obowiązkowe?

Na pracowników - szczególnie tych nowych - czekają zwykle różnorodne szkolenia pracownicze. W ten zakres wchodzą m.in. właśnie szkolenia BHP, jak i wszelkie inne instruktaże, które są organizowane chociażby w kontekście jakiegoś specyficznego stanowiska. Sprawdź też, jak dokładnie wyglądają dofinansowania szkoleń. I choć opisaliśmy już, jak wygląda szkolenie BHP, a także co ile szkolenie BHP dla pracowników, to musimy jeszcze odpowiedzieć na jedno zasadnicze pytanie. Chodzi o to czy szkolenie BHP jest obowiązkowe. Odpowiedź brzmi: tak. W praktyce zarówno wstępne, jak i okresowe szkolenia BHP są obowiązkowe dla każdego pracownika. Pracodawca nie może bowiem odpuścić do pracy takiej osoby, która nie zna zasad BHP oraz przepisów w tym obrębie.

Szkolenia BHP mają realne znaczenie praktyczne. W biurze mogą zapobiegać przeciążeniom kręgosłupa, problemom ze wzrokiem czy skutkom pożaru. W zakładzie produkcyjnym mogą ograniczyć ryzyko wypadków przy obsłudze maszyn, kontaktu z substancjami chemicznymi czy urazów mechanicznych. Dlatego obowiązek szkoleniowy nie jest formalnością, lecz jednym z kluczowych elementów systemu bezpieczeństwa pracy.